Gorcum.nl
Stef de Ridder was in 1950 hospik in Gorcum
Springers in de Tolkazerne
Op de website "Wolpherenwal - Een rondwandeling door Gorinchem" wordt vermeld dat de Tolkazerne sinds 1945 niet meer in gebruik was als kazerne. Dat klopt niet helemaal, want toen ik in januari 1950 naar Gorinchem werd overgeplaatst was een klein detachement van de ADKL -Algemene Dienst Koninklijke Landmacht- in de Tolkazerne gelegerd. Waarschijnlijk hadden ze maar een klein gedeelte van de Tolkazerne in gebruik, want volgens mij was het maar een man of zes. Er was, dacht ik, geen officier bij; ze leefden er vrij autonoom en niemand wist in feite wat ze in het garnizoen deden. Ze waren niet ingedeeld bij de luchtafweer, het kan zijn dat ze dienst deden als chauffeur. Een van hen was als hospik bij onze MGD (Militair Geneeskundige Dienst) geplaatst; hij kwam omstreeks negen uur en ging rond de klok van vijf uur weer naar zijn eigen clubje in de Tolkazerne.
Op een dag kwam hij met het verhaal dat de Tolkazerne barstte van de vlooien. "We komen vanmiddag wel even met de DDT-spuit langs" zei sergeant Kees. Wij togen dus die middag met een grote zak DDT-poeder en een poederspuit naar de Tolkazerne en spoten rijkelijk, vooral in de naden van de vloer. De andere morgen kwam onze ADKL-hospik weer op de MGD. "Of het geholpen heeft weet ik niet, maar volgens mij zit heel mijn broek onder de vlooien. Ik word gek van de jeuk". "Dat lossen we op, ga maar zitten", zei sergeant Kees. We pakten weer onze grote poederspuit en vulden hem met DDT-poeder.
"Zitten en been omhoog", kreeg onze ADKL-collega als bevel. We hielden zijn voet goed omhoog, plaatsten de spuit in zijn broekspijp en pompten met stevige druk een grote hoeveelheid poeder in zijn broekspijp. "Andere been omhoog" kreeg hij als bevel, waarna de procedure werd herhaald. "Volgens mij zit ik tot aan m'n navel onder de DDT", kregen we als commentaar. "Dan ben je gelijk goed van die springers af", kreeg hij als antwoord. De hospik vertrok en we keken hem vanuit het raam na. Bij elke stap die hij zette, stoof een witte wolk uit zijn broekspijp... We kregen geen klachten meer over vlooien in de Tolkazerne. Binnen enkele maanden waren de ADKL-ers vertrokken en kwamen er geen andere militairen meer in de Tolkazerne.
Stef de Ridder
Oorlog eist tol
Foto: Tolkazerne
De Tolkazerne werd eind 16e eeuw opgeleverd. Aan de voet van de rivier de Merwede konden de tolgaarders op vrij eenvoudige wijze belasting heffen. Het gebouw is sinds 1977 eigendom van Vereniging Hendrick de Keyser en gerestaureerd in 1986. Het pand is te huur.
Machtige heersers
Foto: slot Loevestein
"Waar Maas en Waal tezamen spoelt en Gorcum rijst van ver, daar heft zich op den linker zoom en spiegelt in den breeden stroom een slot van eeuwen her". Dat is slot Loevestein, een militair bouwwerk, dat met het Tolhuis machtig heerste over de wateren rondom Gorcum.